ಕರ್ನಾಟಕದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿರುವ ಪಶುಪಾಲನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಪಶುಪಾಲನಾ ಮತ್ತು ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವಾ ಇಲಾಖೆ (Department of Animal Husbandry and Veterinary Services) ಅನೇಕ ಜನಪರ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ನೀವು ಒಬ್ಬ ರೈತರಾಗಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಪಶುಸಂಗೋಪನೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಇಲಾಖೆಯು ಒದಗಿಸುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ತಿಳಿಯುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ರೈತರಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಪಶುಪಾಲನಾ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳು
1. ಪಶು ಸಂಜೀವಿನಿ (1962 ಸಹಾಯವಾಣಿ)
ರೈತರ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸಲು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ‘ಪಶು ಸಂಜೀವಿನಿ’ ಎಂಬ ಮೊಬೈಲ್ ಅಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ.
- ಸೌಲಭ್ಯ: ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಅಪಘಾತ ಅಥವಾ ತೀವ್ರ ಅನಾರೋಗ್ಯ ಉಂಟಾದಾಗ 1962 ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಸುಸಜ್ಜಿತ ಅಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್ ರೈತರ ಮನೆಬಾಗಿಲಿಗೇ ಬಂದು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
- ವಿಶೇಷತೆ: ಇದರಲ್ಲಿ ಪಶುವೈದ್ಯರು, ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಔಷಧಗಳು ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತವೆ.
2. ಪಶು ಭಾಗ್ಯ ಯೋಜನೆ (Pashu Bhagya Scheme)
ರೈತರು ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕುರಿ, ಮೇಕೆ, ಹಂದಿ ಮತ್ತು ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿ ಮಾಡಲು ಈ ಯೋಜನೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
- ಸಹಾಯಧನ (Subsidy): ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ (SC) ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದ (ST) ರೈತರಿಗೆ 50% ವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದ ರೈತರಿಗೆ 25% ರಿಂದ 33% ವರೆಗೆ ಸಹಾಯಧನ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
- ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯ: ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಮೂಲಕ ಗರಿಷ್ಠ 1.20 ಲಕ್ಷ ರೂ.ಗಳವರೆಗೆ ಸಾಲ ಪಡೆಯಬಹುದು.
- ಶೂನ್ಯ ಬಡ್ಡಿ ದರದ ಸಾಲ: ಪಶು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಮೂಲಕ 50,000 ರೂ.ವರೆಗೆ ಶೂನ್ಯ ಬಡ್ಡಿದರದಲ್ಲಿ ಸಾಲ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
3. ಉಚಿತ ಲಸಿಕಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು
ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಮಾರಕ ರೋಗಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಇಲಾಖೆಯು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಉಚಿತ ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
- ರೋಗಗಳು: ಕಾಲುಬಾಯಿ ರೋಗ (FMD), ಚರ್ಮಗಂಟು ರೋಗ (Lumpy Skin Disease), ಕಪ್ಪೆರೋಗ (Black Quarter), ಮತ್ತು ಗಂಟಲುಬೇನೆ (Hemorrhagic Septicemia).
- ಆಂದೋಲನ: ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾನುವಾರು ರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಡಿ ಮನೆಮನೆಗೆ ಬಂದು ಲಸಿಕೆ ಹಾಕುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ.
4. ಕೃತಕ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಸೌಲಭ್ಯ (Artificial Insemination)
ಸ್ಥಳೀಯ ತಳಿಗಳ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ಇಳುವರಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಇಲಾಖೆಯು ಕೃತಕ ಗರ್ಭಧಾರಣಾ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
- ದರ: ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ (ಅಂದಾಜು 5 ರಿಂದ 10 ರೂ.) ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿ ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಉದ್ದೇಶ: ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಹೋರಿಗಳ ವೀರ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿ ತಳಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡುವುದು.
5. ಮೇವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆ (Fodder Development)
ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರದ ಕೊರತೆಯಾಗದಂತೆ ಇಲಾಖೆಯು ಮೇವಿನ ಬೀಜಗಳ ಕಿಟ್ಗಳನ್ನು (Fodder Minikits) ವಿತರಿಸುತ್ತದೆ.
- ಸೌಲಭ್ಯ: ಸುಧಾರಿತ ತಳಿಯ ಮೇವಿನ ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಮೇವು ಬ್ಯಾಂಕ್: ಬರಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೈತರಿಗೆ ಮೇವಿನ ಕೊರತೆಯಾಗದಂತೆ ಪ್ರತಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಮೇವು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಜಾನುವಾರು ವಿಮೆ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಯೋಜನೆಗಳು
| ಯೋಜನೆಯ ಹೆಸರು | ವಿವರ | ಸೌಲಭ್ಯ |
|---|---|---|
| ಅನುಗ್ರಹ ಯೋಜನೆ | ಕುರಿ ಅಥವಾ ಮೇಕೆಗಳು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಮೃತಪಟ್ಟರೆ ಪರಿಹಾರ. | ಪ್ರತಿ ಕುರಿ/ಮೇಕೆಗೆ ₹5,000 ವರೆಗೆ ಪರಿಹಾರ. |
| ಜಾನುವಾರು ವಿಮೆ | ಹಸು ಅಥವಾ ಎಮ್ಮೆಗಳ ವಿಮೆ ಸೌಲಭ್ಯ. | ವಿಮಾ ಕಂತಿನ (Premium) ಬಹುಪಾಲು ಹಣವನ್ನು ಸರ್ಕಾರವೇ ಭರಿಸುತ್ತದೆ. |
| ಪರಿಹಾರ ಧನ | ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ದಾಳಿಯಿಂದ ಜಾನುವಾರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರೆ. | ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಪಶುಪಾಲನಾ ಇಲಾಖೆಯ ಸಮನ್ವಯದೊಂದಿಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು. |
ರೈತರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣಾ ಸೇವೆಗಳು
ಪಶುಪಾಲನೆಯನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಲು ಇಲಾಖೆಯು ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
- ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು: ಧಾರವಾಡ, ಹಾಸನ, ತುಮಕೂರು ಮತ್ತು ಹಾವೇರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧೆಡೆ ತರಬೇತಿ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಮಾಹಿತಿ ಶಿಬಿರಗಳು: ಪಶು ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣಾ ಶಿಬಿರಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಜೆತನ ನಿವಾರಣಾ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ: ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಶೆಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ, ಆಹಾರ ಪದ್ಧತ
ರೈತರು ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯ ಅರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಕೆಳಗಿನ ಲಿಂಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು
ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ – https://ahvs.kar.nic.
ಪಶು ಭಾಗ್ಯ ಪೋರ್ಟಲ್ – https://pashubhagya.kar.nic.in
ಇಲಾಖೆಯ
ಕರ್ನಾಟಕ ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಇಲಾಖೆಯು ಕೇವಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ರೈತರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ನೀವು ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಅಥವಾ ಕುರಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಹತ್ತಿರದ ಪಶು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಈ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿರಿ. ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಗಳು ನಿಮ್ಮ ಮನೆಬಾಗಿಲಿಗೆ ತಲುಪಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಪಶುಪಾಲನೆ ಒಂದು ಲಾಭದಾಯಕ ಉದ್ಯಮವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ.
ನಿಮಗೆ ಈ ಮಾಹಿತಿಯು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮ ರೈತ ಮಿತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ